Stanowisko Stalexport Autostrada Małopolska S.A. w sprawie nieprawdziwych informacji o zapisach umowy ze stroną publiczną i działaniach SAM, rozpowszechnianych przez prezydenta Jaworzna

Inwestycje na A4 Katowice-Kraków

Umowa podpisana ze stroną publiczną przewiduje, że inwestycje będą realizowane w całym 30-letnim okresie trwania koncesji. Część z nich zrealizowano przed uruchomieniem poboru opłat, ale zdecydowaną większość z nich zaplanowano do realizacji w kolejnych latach koncesji.
Inwestycje na A4 Katowice-Kraków realizowane są zgodnie z harmonogramem uaktualnianym w porozumieniu ze stroną publiczną, a niektóre z nich realizowane są przed czasem, czego przykładem jest wymiana nawierzchni i modernizacja 31 obiektów mostowych, którą zakończono w 2009 r. na 2 miesiące przed terminem.
Do tej pory spółka ze środków własnych, w tym z przychodów z poboru opłat oraz kredytów komercyjnych zrealizowała szereg dużych inwestycji na A4. Wybudowano m.in.:
- 2 obwody utrzymania autostrady
- sieć łączności autostradowej
- 10 km ekranów akustycznych
- 15 przejazdów awaryjnych
- system monitoringu warunków pogodowych wraz z tablicami zmiennej treści
- posterunek policji autostradowej
- 2 place poboru opłat z 4 parkingami
Spółka wymieniła nawierzchnię na całym 61-km odcinku koncesyjnym oraz na węzłach autostradowych. Wyremontowano 31 mostów i wiaduktów. Wymieniono wszystkie pionowe znaki drogowe.
Nakłady inwestycyjne
Inwestycje wykazane powyżej pochłonęły dotychczas blisko 830 mln zł, a do końca koncesji, czyli do roku 2027 r. szacuje się, że wyniosą one jeszcze ok. 2 mld zł. Po wygaśnięciu koncesji autostrada wraz całą wybudowaną przez koncesjonariusza infrastrukturą zostanie przekazana Skarbowi Państwa, przy czym w trakcie całego procesu inwestycyjnego SAM nie korzysta z żadnych gwarancji, czy też dotacji ze Skarbu Państwa.
Podział przychodów z tytułu poboru opłat
Przychody z tytułu poboru opłat po pokryciu kosztów utrzymania i eksploatacji przeznaczane są przede wszystkim na dalsze inwestycje, potem kolejno na wpłaty na rzecz Skarbu Państwa w postaci różnego rodzaju podatków i opłat oraz na koszty finansowania inwestycji związane z kredytem zaciągniętym na ich realizację. Do końca koncesji ww. wpłaty koncesjonariusza do Skarbu Państwa wyniosą ok. 2,4 mld zł. Jeśli chodzi o zyski wykazywane przez spółkę w sprawozdaniach finansowych, to mają one charakter czysto księgowy. Spółka dotychczas nigdy nie wypłaciła dywidendy  z   zysków.

Warunki techniczne dla A4 Katowice-Kraków

Zgodnie z powszechnie obowiązującą zasadą, dla inwestycji realizowanych w różnych okresach zastosowanie znajdują przepisy budowlane właściwe dla okresu realizacji danej inwestycji. Zasadę tę odzwierciedla par. 130 Rozporządzeń Ministra Infrastruktury z 1997 i z 2002 w sprawie warunków technicznych, jakie powinna spełniać autostrada płatna. Przewiduje on, że przepisów ww. Rozporządzeń nie stosuje się do budowy autostrad, wobec których przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, lub został złożony wniosek o wydanie takiej decyzji.
Pozwolenia na budowę A4 Katowice-Kraków zostały wydane przed rokiem 1997, a zatem autostrada została wybudowana zgodnie z przepisami (warunkami technicznymi) obowiązującymi przed rokiem 1997.
Obecne, uzgodnione ze stroną rządową, priorytety inwestycyjne na autostradzie A4 dotyczą inwestycji proekologicznych tj. w nowoczesne systemy odwodnienia autostrady i budowę kolejnych ekranów akustycznych oraz modernizacji kolejnych mostów i wiaduktów. Spółka jest jednak otwarta na propozycję Skarbu Państwa odnośnie zmiany priorytetów inwestycyjnych.
Koncesjonariusz przystępując w przyszłości do rozbudowy bądź modernizacji infrastruktury autostradowej na podstawie nowych pozwoleń na budowę, będzie realizował te inwestycje zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dotyczy to np. oświetlenia węzłów autostradowych zaplanowanych do przebudowy tj. Węzła Mysłowice oraz Węzła Byczyna, na którym obecnie istniejąca instalacja oświetleniowa wymagać będzie całkowitej wymiany.
Osłony przeciwolśnieniowe
Osłony stosuje się na odcinkach autostrad zagrożonych olśnieniem. Obecnie na A4 Katowice-Kraków takie zagrożenie na jezdniach głównych nie występuje z uwagi na przewidziany konstrukcyjnie szeroki 12 metrowy pas rozdziału. Nie stwierdzono także występowania takiego zjawiska na łącznicach węzłów, gdzie łącznice o przeciwbieżnych kierunkach ruchu są odpowiednio oddalone albo znajdują się na różnych poziomach.
Oznakowanie poziome autostrady
Na A4 Katowice- Kraków stosowana jest farba odblaskowa, która w porównaniu z tzw. farbami grubowarstwowymi stanowi zdecydowanie lepsze rozwiązanie pod względem utrzymania i bezpieczeństwa. Najwyższej jakości farby odblaskowe, takie jak na A4 Katowice-Kraków, stosowane są na większości północnoeuropejskich autostrad. By utrzymać właściwą odblaskowość oraz właściwości antypoślizgowe oznakowania jest ono odnawiane co 2 lata. Oznakowanie grubowarstwowe nie sprawdza się na autostradach, ponieważ zwiększa ryzyko utraty przyczepności przy dużej szybkości (szczególnie przez motocykle), a także jest gorzej widzialne w porze nocnej niż farby odblaskowe.

Zapisy umowy ze stroną publiczną w zakresie dróg alternatywnych

W umowie ze stroną publiczną nie ma zakazu modernizacji dróg alternatywnych, nie ma także zapisów, które umożliwiałyby koncesjonariuszowi blokowanie modernizacji takich dróg. Spółka nigdy nie blokowała inwestycji na drogach alternatywnych.
Zapisy umowy zawartej ze stroną publiczną w zakresie dróg alternatywnych, przewidujące możliwość wypłaty odszkodowania przez Skarb Państwa, są standardowym rozwiązaniem stosowanym w umowach rzeczywistego poboru opłat (zarówno w Polsce, jak i na świecie), w których ryzyko ruchu i tym samym poziomu przychodów jest w pełni przeniesione na koncesjonariusza.
Ww. zapisy pojawiły się już w pierwszej wersji umowy z 1997 r. Zabezpieczają one koncesjonariusza przed sytuacją, w której przeniesienie dużej części ruchu na wysokiej jakości drogi równolegle mogłoby zagrozić możliwości gromadzenia przez koncesjonariusza środków na utrzymanie autostrady i realizację szeregu inwestycji, do których został zobligowany i  w konsekwencji uniemożliwiłoby mu realizacje umowy zawartej ze stroną publiczną.

Węzeł Jeleń

Zgodnie z zapisami umowy podpisanej ze stroną publiczną Węzeł Jeleń został przeznaczony do całkowitego zamknięcia.
W 2000 r. na prośbę ówczesnego prezydenta Jaworzna otworzono na Węźle Jeleń zjazd z A4 z kierunku Katowic do Jaworzna i wjazd z Jaworzna na autostradę w kierunku Katowic. Miasto jest zatem skomunikowane z autostradą A4 w największym możliwym obecnie stopniu. Dodatkowo węzeł Byczyna w istniejącym kształcie komunikuje drogę krajową 79 oraz miasto Jaworzno z pozostałymi kierunkami, tj. z i do Krakowa.